این عضو بصورت غده ای کوچک در زیر مثانه قرار داشته و قسمت فوقانی مجرای ادراری را در بر می گیرد. این غده در جلوی راست روده قرار دارد و سطح پشتی آن از طریق معاینه راست روده قابل لمس است(معاینه از طریق مقعد). عمل این غده ساختن مایعی است که قسمتی از مایع منی را می سازد.از وظایف آن می توان اسپرماتوزوئید و ترشح هورمون تستسترون را نام برد. این غده منجر به یکسری اختلالات در مردان می شود که از جمله آنها می توان به بزرگی این غده، التهاب و سرطان آن اشاره نمود.

پروستاتیت:

ممکن است نتیجه عفونت و یا فقط التهاب باشد.پروستاتیت دو نوع طبقه بندی دارد

1-باکتریال (آلودگی به باکتری ،قارچ،مایکوپلاسما) و غیر باکتریال(نتیجه تنگی پیشبراه،هایپوپلازی پروستات )

 2- حاد و مزمن

التهاب مکرر يا دراز مدت پروستات را پروستات مزمن می گویند که از التهاب حاد پروستات شايع تر است

علایم:

علایم ادراری به شکل تکرر،فوریت در ادرار،hesitancy،dribbling(قطره قطره ادرارکردن)،درد در پرینه،  سوزش ادرار،شب ادراری

*  پروستاتیت حاد تب ولرزناگهانی دارد اما پروستاتیت مزمن تب ولرز ندارد.

عواقب احتمالي

· بزرگ شدن پروستات، تنگي پيشابراه ، کندي يا بند آمدن ادرار

· ناتوانی جنسی

تشخیص:

• کشت از نسج پروستات،آزمایش کامل ادراری(U/D)

در آزمایش ادرار از سه ظرف استفاده مینماییم . در ظرف اول 15-30cc ادرار می ریزیم که نمونه پیشابراهی است. در ظرف دوم 50-75 cc ادرار می ریزیم که نمونه از مثانه است و بالاخره برای ظرف سوم روی شکم را ماساژ بدهید مایعی که خارج می شود مایع پروستات است که معمولا حاوی مقادیر زیادی لکوسیت (گلبول سفید) است.

درمان:

10-14 روز آنتی بیوتیک وسیع الطیف ، استراحت در بستر،مسکن ها و ضد اسپاسم( تتراسایکلین ،کوتری نیداز،متی سیلین،داکسی سایکلین)،این بیماران میتوانند از حمام نشیمنگاهی (نشستن در اب ولرم) نیز استفاده نمایند

نکات:

* تحریک جنسی ممنوع

* مصرف مایعات نباید زیاد باشد زیرا سطح دارو را کاهش میدهد.

* نوشیدن نوشابه های مدردار،قهوه،شکلات و ادویه ممنوع

بزرگی خوش خیم پروستات چیست؟(B.P.H)

بیش از نیمی از مردان بالای سن 60 سال دچار بزرگی پروستات هستند و احتمال بروز این حالت با افزایش سن افزایش می یابد. در بزرگی خوش خیم  پروستات اول قسمتهای مرکزی پروستات بزرگ می شود، بزرگی این ناحیه معمولاً بر روی پیشابراهی که از داخل پروستات عبور می کند فشار می آورد.

علایم:

فاقد علائم ، مشکلات ادراری(سوزش،فوریت ،شب ادراری ،احساس عدم تخلیه ادراری ،نیاز به زور زدن برای ادرار کردن) همیشه مقداری ادرار باقیمانده دارد که اگر بیش از 60cc باشد احتمال پس زدن ادرار و بیماری کلیه وجود دارد. عفونت ادراری(حس درد و سوزش در ادرار)،پروستات بزرگ که اغلب دردناک نیست.

نکته : بزرگی خوش خیم پروستات سرطان نیست و سرطانی نمی شود اما فرد میتواند همزمان به هر دو بیماری مبتلا باشد.

تشخیص :

توشه رکتال (DRE-معاینه پروستات  از طریق انگشت که راست روده بیمار مورد معاینه قرار می گیرد. از این طریق پزشک می تواند بزرگی پروستات یا وجود توده یا هر گونه بافت غیر طبیعی که نشاندهنده سرطان باشد را مورد ارزیابی قرار دهد.)، اندازه گیری کراتنین و  BUNکه اگر افزایش یافته باشد شانس نارسایی کلیه زیاد است.

عوارض احتمالي :

· مثانه ضعيف و ممکن است متسع و به ساير اعضاي بدن فشار وارد کند .

· التهاب مثانه ( سيستيت ) که به علت عفونت ناشي از خروج ناکامل ادرار ايجاد مي شود .

· ممکن است آسيب کليه و گردش خون تصفيه نشده در بدن به دليل پس زدن ادرار از مثانه به کليه به وجود آيد 

درمان:

فقط زمانیکه منجر به بروز علائم شدید شود یا اینکه سبب بروز اختلال در عملکرد کلیه ها و مجاری ادراری شود. باید تحت درمان قرار گیرد. در احتباس ادراری چون پروستات بزرگ شده است از طریق سوندهای ادراری یک سیم فلزی را عبور داده و راه باز می شود. اتساع با بادکنک که در آن بادکنک در داخل پيشابراه قرار داده مي شود و متورم مي شود تا پيشابراه را گشاد نمايد

1. داروهای « بلوک کننده گیرنده α » {پرازوسین یا ترازوسین } که سبب شل شدن عضلات پروستات شده و تا حدی سبب کاهش فشار پروستات بر پیشابراه می گردد.
2. داروهای ضد هورمون{فیناستراید FINASTERIDE}از طریق کاهش هورمونهای مردانه سبب کاهش اندازه پروستات می شوند.این دارو از تبدیل تستسترون به D-تستسترون جلوگیری می نماید.
3. جراحی با اشعه لیزر
4. جراحي کرايو ( منجمد کردن بافت پروستات )
5. درمان گرمايي يا ميکرويو ( حرارت دادن بافت پروستات يا ميکروويو )
6. در مراحل بسیار حاد پروستاتکتومی که سه نوع است

1.      از طریق پرینه : عوارض: ناتوانی جنسی ، بی اختیاری مدفوع و یا ادراری ،عفونت

2.      از راه شکم : عوارض : خونریزی

3.      از پشت پوبیس:عوارض : ندارد

قبل از عمل جراحی بیمار باید پرینه خود را سفت وشل نماید.

بعد از عمل مثانه را با 50 ccنرمال سالین شستشو دهند تا لخته خون از بین رود.

به مدت طولانی ننشیند و رانندگی نکند

تمرینات نگه داشتن ادرار( هنگام تخلیه ادرار جریان را قطع نماید و باز جریان را برقرار نماید.)

جسم سنگین بلند نکند.

استفاده از ملین برای جلوگیری از زورزدن

 سرطان پروستات :

جدي ترين بيماري پروستات است اين شکل از سرطان در ميان آقايان کمتر از ۴۰ سال نادر است ولي در آقايان بالاي ۶۰ سال شايع مي باشد ، هر ساله بیش از 230000 نفر به سرطان پروستات مبتلا می شوند و بــیش از 30000 نفـر نیز جان خود را به خاطر این بیماری از دسـت مــیدهند. علت اين بيماري نامشخص است

سرطان پروستات  دومین سرطان کشنده (بعد از سرطان غیر ملانومی پوست) در مردان می باشد
دو نوع اصلي سرطان پروستات عبارتند از:

با پيشروي کند - اين سرطان آن قدر آرام پيشروي مي کند که معمولاً موجب مرگ زودرس نمي شود . در آقايان مسن تر درمان غالباً غير ضروري است يا توصيه نمي شود. با پيشروي سريع - سلولهاي سرطاني به سرعت رشد کرده و از پروستات به اندامهاي ديگر پيشروي کرده موجب آسيب بيشتر مي شوند

مراحل سرطان پروستات:

t0 : تومور اینساید است.

t1 : تومور به شکل کلینیکی مشاهده شده است و ممکن است قابل لمس باشد یا نباشد.

t2: تومور داخل پروستات است و درگیری غدد لنفاوی راداریم.

t3: تومور به کپسول پروستات رسیده است.

t4: از پروستات به کیسه های منی کشیده شده است.

m0: متاستاز ندارد. 

m1: متاستاز دارد.

g1: تمایز کم است. 

g2: تمایز متوسط است.

g3: تمایز شدید است به طوری که سلول تغییر کرده است

n1: اندازه تومور کمتر از 2 cmاست.

n2: اندازه تومور بین 2-5cm     

n3: اندازه تومور از 5 cmبیشتر است

علایم :

• در مراحل اولیه بندرت نشانه ای ایجاد مینماید .اگر نئوپلاسم اینقدر بزرگ باشد که گردن مثانه را تحت فشار قرار دهد نشانه های انسداد ادراری(جريان ادرار ضعيف ، دردناک ، وقفه دار يا با شروع آهسته) ظاهر می شود.سایر علایم احساس درد در قشمت پایینی کمر و لگن خاسره، وجود خون در ادرار یا منی ،انزال دردناک است.اگر سرطان به پیشابراه یا مثانه هجوم آورد هماتوم ایجاد میگردد.

علایم کلی سرطان که شامل تهوع ، استفراغ ، کاهش شديد وزن و خستگي است نیز مشاهده میگردد.

سبب شناسی :

سن

 سن یکی از مهمترین فاکتورهای افزایش ریسک ابتلا به به سرطان پروستات می باشد. با بالا رفتن سن ریسک ابتلا به سرطان پروستات نیز افزایش پیدا می کند.

وجود سرطان در خویشاوندان :

احتمال بروز سرطان پروستات در افرادی که در خانواده خود (چه از طرف مادر و چه از سوی پدر) دارای فامیلی با سرطان پروستات باشند در مقایسه با افرادی که هیچ یک از افراد خانواده شان دارای سرطان نیستند، دو برابر می باشد. مردانی که از هر دو طرف دارای فامیل مبتلا به سرطان هستند دارای ریسک 5 درصدی هستند و کسانی که 3 نفر یا بیشتر را در اقوام خود داشته باشند به طور 100% دچار این بیماری خواهند شد.

نژاد
سیاه پوستان امریکایی 65% بیشتر از سایر مردها به این بیماری مبتلا می شوند و آمار مرگ و میر نیز در آنها دو برابر می باشد. از سوی دیگر شیوع این بیماری در مردان آسیایی بسیار پایین است.

عوامل هورمونی

 هورمون‌های استروئيدی (تستوسترون و آندروژنها) برای رشد و حفظ و عمل طبيعی آن در مردان بالغ نقش مهمی را ايفا می کند. افزايش ميزان ترشح هورمون تستوسترون در خون اغلب موجب تسريع روند بدخيمی سرطان پروستات می شود.

مواد شيميايی

 تماس با مواد شيميايی سرطان‌زا در محيط مانند کادميم، که در تهيه برخی آلياژها و باتری کاربرد دارد، عامل مستعد کننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پروستات است

بيماری های مقاربتی

 وجود بيماريهای مقاربتی احتمال ابتلاء به سرطان پروستات را افزايش می‌دهد

چاقی

مطالعات جدید نشان می دهد در مردان چاق که سرطان پروستات داشته و تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، بیماری آنها رو به پیشرفت می باشد مصرف مداوم غذاهای چرب خطر ابتلا به سرطان پروستات را بیشتر می کند. همچنین مصرف زیاد گوشت قرمز نیز ممکن است باعث پیشرفت بیشتر این بیماری ها شود. مطالعات دیگری نشان داد مردانی که بیش از حد چاق هستند، این احتمال را دارد که در پروستات آنها میزان آنتی ژن مخصوص (PSA) بعد از عمل جراحی بیشتر شود و این بیانگر آن است که سرطان پروستات این گونه افراد بر می گردد

تشخیص:

P.S.A (Prostate Specific Antigen)  مردانی که سرطان پروستات دارند اکثراً میزان P.S.A در خونشان بالاتر از حد طبیعی است، اما در عفونتهای مجاری تناسلی در مردان و یا عفونت و التهاب در غده پروستات نیز میزان P.S.A در خون بیماربالا میرود. اگر تست خون غیر طبیعی و از اندازه طبیعی بالاتر باشد، نیاز به نمونه برداری از غده پروستات است در مراحل بعدی آزمايشات ديگری مانند تصويرنگاری با آوای مغناطيسی (MRI)، سونوگرافی (Ultrasound)، توموگرافی کامپيوتری (CT SCAN) و نمونه ‌برداری از غده (Biopsy) نيز انجام می‌گيرد

معاينه غده پروستات از طريق معاينه مقعد (Digital rectal examination) از الگوهای غربالگر سرطان پروستات است.

* توصيه می‌شود مردان در سنين بالای ۴۰ سال ساليانه مورد معاينه غده پروستات ازطريق معاينه مقعد قرار گيرند و در سنين بالای ۵۰ سال، هر سال آزمايش آنتی‌ژن مخصوص پروستات را انجام دهند

درمان:

1-تحت نظر گرفتن بيماری: در اين روش بيمار به طور دقيق تحت نظر پزشک قرار می گيرد، بدون اينکه الگوی درمانی بر روی او اعمال شود. اين روش برای بيمارانی تجويز می‌ شود که جراحی برايشان مفيد نيست و يا رشد غده سرطانی پروستات آنها بسيار کند و آهسته است و در درازمدت تأثير سوء بر سلامتی او نخواهد گذاشت

۲-جراحی: برداشتن کامل غده پروستات (پروستاتکتومی Prostatectomy). وقتي عمل پروستاتکتومی را انجام مي‌دهند معمول بر اين است كه يك سوند از راه مجراي ادراري داخل مثانه قرار مي‌دهند و يك سوند هم از راه شكم وارد مثانه مي‌كنند براي اينكه بتوانند چند روزي مثانه را شست و شو دهند اما در روش جدید از سوند مجرا استفاده نكردند بلكه سوند تخليه ادرار و شست‌وشوي مثانه پس از جراحي را از طريق شكم و از راه پوست وارد مثانه نمودند. از آنجا كه سوندي در مجراي ادراري قرار نمي‌گيرد لذا شانس عفونت كم مي‌شود، ناراحتي‌هاي بيمار از قبيل درد و سوزش كاهش پيدا مي‌كند و يكي از ناراحتي‌هاي مهمي كه در مجرا داريم كه عبارت از تنگي مجرا بعد از خارج كردن سوند است هم به حداقل كاهش مي‌يابد.

انواع جراحي هاي پروستات :

تراشيدن پروستات از طريق ( پيشابراه TURP  ): اين نوع جراحي شيوه مؤثري براي درمان بزرگي خوش خيم مختصر تا متوسط مي باشد . جراح يک لوله از طريق پيشابراه وارد مي کند و بافت پروستات را با دستگاه خاصي برمي دارد . ممکن است لازم باشد ۳-۵  روز در بيمارستان بمانيد

پروستات برداري باز: اين روش جراحي در موارد پيشرفته تر بيماري پروستات انجام مي شود . اين روش شامل برش و برداشتن غده يا بخش بزرگ شده پروستات مي باشد . در بعضي موارد تمامي پروستات برداشته مي شود ( پروستات برداري کامل ) . اين روش جراحي معمولاً مستلزم چند روز بستري شدن در بيمارستان مي باشد

برش گردن مثانه :همچنين اين روش به نام برش ( پروستات از طريق پيشابراه TUIP  معروف است ) اين روش جديد شبيه به روش تراشيدن از طريق پيشابراه است . اختلاف آن اين است که در اين روش از ايجاد برش هاي کوچکي در پروستات استفاده مي وشد که فشار وارد بر پيشابراه را کم مي کند . هيچ بافتي برداشته نمي شود و ممکن است نيازي به بستري شدن نباشد

۳-کرايوتراپی (Cryotherapy) : استفاده درمانی از سرمای شديد. در اين روش سوند (probe) سونوگرافی به داخل مقعد انداخته می شود تا پزشک تصوير محل مورد نظر را بر روی صفحه ببيند. در اين روش پزشک با انداختن سوند درون غده پروستات از طريق شکاف کوچکی بين مقعد و کيسه حاوی بيضه‌‌ ها نيتروژن مايع را به غده پروستات هدايت می‌ کند. نيتروژن مايع در داخل بافت منجر به انجماد بافت و انهدام سلول‌های سرطانی بافت غده پروستات می‌ شود. کرايوتراپی روشی موثر برای درمان مقاطع کوچک ابتلا به سرطان است. احتمال آسيب ديدگی مثانه و التهاب دستگاه تناسلی از عوارض جانبی اين روش است.

۴-شيمی درمانی : سیکلوفسفاماید، سیس پلاتین ، دوکسوروبیسین ، دانشمندان آمريكايي دارويي از ويتامين دي را براي درمان سرطان پيشرفته پروستات توليد كردند. اين دارو (‪ "Asentar (DN-101ناميده شده است، اين دارو را مي‌توان دركنار داروهاي شيمي درماني براي بيماراني كه مبتلا به مراحل پيشرفته سرطان پروستات هستند، تجويز كرد. ،ويتامين دي نقش مهمي در تنظيم بافتهاي پروستات و پستان ايفا مي‌كند.پکليتکسل (يا "تاکسول")، که باعث می شود سلول های سرطانی خودکشی کنند، پيش از اين نيز يکی از درمان های اصلی سرطان پروستات بوده اما اين نوع درمان به مرور در برابر سلول های سرطانی مقاوم، بی اثر می شود. به همين دليل پزشکان به دنبال دارويی ديگر هستند تا توام با پکليتکسل از آن استفاده کنند. استفاده از داروی "گليوک"، که برای درمان لوسمی تجويز می شود، به جلوگيری از گسترش سرطان پروتسات  کمک کرده است گليوک از انتقال پيام هايی که به سلول ها اجازه تکثير می هند، جلوگيری می کند. محققان متوجه شدند که اين دارو مکانيزمی را متوقف می کند که موجب رشد رگ های خونی تومورها می شود عوارض جانبی شيمی درمانی عبارتند از: ريزش موی سر و ابرو، کاهش گلبولهای سفيد خون، ضعف سيستم ايمنی و دفاعی بدن، عفونت، احساس درد، خشکی دهان و پوکی استخوان

 ۵-راديوتراپی: از آنجا که تومور ممکن است بافتهای اطراف غده پروستات را در بر گرفته باشد انجام جراحی و برداشتن غده پروستات کافی نيست و هر تظاهری از وجود PSA در آزمايش حاکی از گستردگی تومور است. در چنين وضعيتی الگوهای درمانی وسيع‌ تری مانند راديوتراپی پی ‌گيری می ‌شود. هدف از راديوتراپی کنترل رشد سلولهای سرطانی است. تابش اشعه به محل تومور ممکن است به صورت خارجی يا داخلی باشد.

راديوتراپی خارجی: در اين روش بيمار در معرض تشعشع قرار می‌ گيرد. اشعه از چند زاويه مختلف از خارج از بدن به تومور هدايت می ‌شود. اين روش کاملا بدون درد است و به مدت ۷ تا ۸ هفته ادامه دارد. ولی بيمار از عوارض جانبی مانند تحريک‌ پذيری مقعد، اسهال و خستگی مفرط ناشی از تابش پرتو گزارش می ‌دهد. اثرات اشعه ممکن است واکنشهای پوستی به صورت التهاب، خارش، سوزش، ترشح يا پوسته پوسته شدن پوست را به دنبال داشته باشد. تهوع، ‌استفراغ، بی‌ اشتهايی و آسيب‌های عروقی و تنفسی می تواند از ديگر عوارض جانبی راديو تراپی باشد. همچنين راديوتراپی ممکن است باعث سرکوب سيستم خونساز بدن و کاهش گلبولهای سفيد و ضعف سيستم ايمنی بدن و نهايتا بروز عفونت شود.

راديو تراپی داخلی يا براکی تراپی (Brachy therapy): براکی تراپی برای رساندن مستقيم مقدار زيادی اشعه به ضايعه بدخيم است. در اين روش، در اتاق عمل با استفاده از سرنج‌ های نازک مواد يونيزه در بدن بيمار کاشته می‌ شود.

6-هورمون درمانی : از آنجا که هورمون تستوسترون به رشد سرطان غده پروستات کمک می کند، هدف از هورمون درمانی کاهش هورمون جنسی در بدن است. اين روش با به کارگيری داروهای ضد تستوسترون انجام می‌ گيرد و شامل تجويز هورمون استروژن به عنوان قرص است که تاثير ضد تستوسترون دارد. عوارض جانبی استفاده از قرصهای حاوی استروژن شامل درد در پستان و رشد پستان است که با قطع مصرف قرص‌ ها از بين می ‌رود.

دانشمندان مولکولی را بنام "ايکول" (eqoul) در روده کشف کرده اند که بعد از هضم سويا بوجود می آيد و از رشد کامل سرطان پروستات و بروز طاسی در سر جلوگيری می کند به همین دلیل مردان ژاپنی که سويای بيشتری می خورند؛ بندرت دچار سرطان پروستات می شوند. مولکول مورد نظر، در کار هورمون مردانه DHT که يک محصول فرعی "تستوسترون" است؛ اختلال ايجاد می کند.

خوردن گوجه فرنگی و کلم بروکلی یا مکملهای لیکوپن دار مفید تر از خوردن سبزیجات به تنهایی است و باعث کاهش رشد تومورهای پروستات می شوند. مردانی که قصد مبارزه یا جلوگیری از سرطان پروستات را دارند باید از منابع مختلف غذایی استفاده کنند و به منظور از بین بردن ریسک ابتلا به سرطان انواع مختلف میوه ها و سبزیجات را مصرف کنند. مردانی که بیش از 3 تا 5 بار در هفته گوجه فرنگی و کلم بروکلی مصرف می کنند، 30 درصد خطر ابتلا به سرطان در آنها کم تر است

فلفل تند معالج سرطان پروستات آلکالوئيدی که سبب تندی زياد فلفل های هالاپينو می شود، به از بين رفتن سلول های سرطان پروستات کمک می کند.

فیزیک پلاسما Plasma Physics

پلاسما گاز شبه خنثایی از ذرات باردار و خنثی است که رفتار جمعی از خود ارائه می‌دهد. به عبارت دیگر می‌توان گفت که واژه پلاسما به گاز یونیزه شده‌ای اطلاق می‌شود که همه یا بخش قابل توجهی از اتمهای آن یک یا چند الکترون از دست داده و به یونهای مثبت تبدیل شده باشند. یا به گاز به شدت یونیزه شده‌ای که تعداد الکترونهای آزاد آن تقریبا برابر با تعداد یونهای مثبت آن باشد، پلاسما گفته می‌شود.

بمب هسته ای

نگاه اجمالی

آنچه خداوند در طبیعت به ودیعه نهاده است، اگر بصورت صحیح و در جهت درست مورد استفاده قرار گیرد، وسایل رفاه و آسایش بیشتر را تأمین خواهد کرد. اما اگر این امکانات خدادادی در جهت نادرست و نامشروع مورد بهره برداری قرار گیرند، نه تنها وسیله‌ای برای آرامش و آسایش او نخواهد بود، بلکه بلای جان او شده و وسیله‌ای برای تهدید هستی او تبدیل خواهد شد. یکی از این منابع طبیعی سنگ معدن اورانیوم است که اگر بصورت درست مورد استفاده قرار گیرد، بسیار مفید بوده و به تعداد فوق‌العاده‌ای می‌تواند انرژی برق مورد استفاده بشر را تأمین کند، اما متأسفانه استفاده‌های نادرست سبب شده است که این عنصر خدادادی ماده اولیه سلاحهای مرگبار باشد که بمب اتمی یکی از این نمونه‌ها می‌باشد.

 
تاریخجه

درسال 1938دو دانشمند آلمانى به نامهاى اتوهان و فرتیس شتراسمن با بمباران هسته اتم اورانیم به وسیله نوترون ها به عناصر رادیواكتیو دست یافتند كه جرم اتمى كوچكترى نسبت به اورانیم داشت، و این ابتداى ساخت بمب اتم بود.

در وسایل انفجارى یا بمبهاى هسته اى از نوع شكافت همان فرآیندى اتفاق می افتد كه در راكتورهاى هسته اى، با این تفاوت كه در یك راكتور هسته اى واكنش شكافت تحت كنترل است وبصورت معمول ودر شرایط عادى قابلیت انفجار ندارد. در راكتورهاى هسته اى تحقیقاتی یا قدرت، ادوات ایمنى بسیار گران قیمتى تعبیه شده است كه روند كار متداوم و متعادل آنرا فراهم می آورند. ولى علیرغم تمام تمهیدات واحتیاط ها، ممكن است عیب ها قصورى ، كاركرد راكتور را هم منجر به حادثه كند.

در بمب هاى اتمى وسایلى تعبیه شده است كه دفعتاّ انرژى متنابهى در ظرف چند ثانیه با انجام واكنش شكافت حاصل مى گردد . سوخت بمب هاى هسته اى چه از نوع اورانیوم _235 یا پلوتونیم_239 در وضعیتى به صورت قطعاتى با جرم پایین تر از جرم بحرانى نگهدارى می شوند. این قطعات در هنگام انفجار با كمك اولیه مواد انفجارى متعارف، مثل ترى نیتزو تولوئن یا همان TNT و با حصول به جرم بحرانى ، انفجار هسته اى اتفاق مى افتد. در واقع نوترون هاى رها شده از مركز این توده ، واكنش هاى زنجیره اى انفجارى را سبب میشوند . انرژى سینتیكى فراوان واكنش هاى شكافت ، ساختمان ها را فرو میریزد ، انرژى حرارتى ، آنچه را كه سر راه دارد میسوزاند و تابش هاى مرگ بار هسته اى موجودات زنده را شدیداّ متأثر مى سازد .

دید کلی

پدیده فروپاشی رادیواکتیو بطور گسترده برای تعیین فواصل زمانی در تاریخ موجودات زنده ، آبهای طبیعی ، سیستم‌های صخره‌ای شهاب‌ها و تکامل منظومه شمسی مورد استفاده قرار گرفته است. فروپاشی رادیو نوکلئد یک سنجش بسیار دقیق است که مدت زمان آن در اثر تغییرات شکل شیمیایی ، دما ، فشار یا دیگر پدیده‌های فیزیکی طبیعی تغییر نمی‌کند.

ثابت فروپاشی و لذا نیمه عمر رادیو نوکلید ، تنها برای چند رادیو نوکلید ، معدود که از طریق جذب الکترون فروپاشی می‌کنند ، با شکل شیمیایی تغییر می‌یابد. چنانچه در یک زمانی در گذشته t0 مقدار یک رادیو نوکلید موجود N0 بوده و بعد از یک مدت زمان ، t1 مقدار رادیو نوکلید باقی مانده N1 باشد ، قانون فروپاشی زیر در آن بکار خواهد رفت:

N1=N0-eλ(t0-t1 )

درمان ایده آل سرطان باید به نحوی باشد که تمام سلول های سرطانی مورد حمله قرار گیرد بدون آنکه به بافت های سالم آسیبی برسد. بیشتر سلول های سرطانی باید مورد تهاجم قرار گیرند ، همچنین سیستم ایمنی بدن نیز می تواند به عنوان عامل کمکی باشد ، وگرنه ممکن است سلول های سرطانی دوباره بتوانند خود را بسازند. اگرچه امروزه روشهای تراپی (درمانی) (مانند جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی) توانسته اند برخی انواع سرطان ها را درمان کنند، ولی درمان برخی سرطان ها هنوز نا موفق مانده است. روش آزمایش جدیدی برای درمان سرطان که "درمان بوسیله گیر اندازی نوترون توسط بور" یا همان BNCT ، نام دارد روشی امید بخش است...

انواع روشها در پزشکی هسته ای شامل موارد زیر میباشد:

۱- مطالعه به روشINVIVO

مقدمه

می‌دانیم که هسته از پروتون (با بار مثبت) و نوترون (بدون بار الکتریکی) تشکیل شده است. بنابراین بار الکتریکی آن مثبت است. اگر بتوانیم هسته را به طریقی به دو تکه تقسیم کنیم، تکه‌ها در اثر نیروی دافعه الکتریکی خیلی سریع از هم فاصله گرفته و انرژی جنبشی فوق العاده‌ای پیدا می‌کنند. در کنار این تکه‌ها ذرات دیگری مثل نوترون و اشعه‌های گاما و بتا نیز تولید می‌شود. انرژی جنبشی تکه‌ها و انرژی ذرات و پرتوهای بوجود آمده ، در اثر برهمکنش ذرات با مواد اطراف ، سرانجام به انرژی گرمایی تبدیل می‌شود. مثلا در واکنش هسته‌ای که در طی آن 235U به دو تکه تبدیل می‌شود، انرژی کلی معادل با 200MeV را آزاد می‌کند. این مقدار انرژی می‌تواند حدود 20 میلیارد کیلوگالری گرما را در ازای هر کیلوگرم سوخت تولید کند. این مقدار گرما 2800000 بار برگتر از حدود 7000 کیلوگالری گرمایی است که از سوختن هر کیلوگرم زغال سنگ حاصل می‌شود.

علم انرژی هسته ای، شکل گرفته از مطالعات در علوم شیمی و فیزیک در سده های اخیر می باشد. در 1879 با انجام یونیزاسیون یک گاز از طریق تخلیه الکتریکی به وسیله کراکس شروع شده و در 1897 توسط تامسون الکترون به عنوان ذره باردار مسئول الکتریسیته معرفی شد.

"رونتگن" در 1895 پرتو ایکس نافذ حاصل از یک لوله تخلیه را کشف کرد و "بکرل" در 1896 پرتوهایی مشابه (که امروزه لاندا می نامیم) را یا منشا کاملا متفاوت کشف کرد که منجر به کشف اورانیوم و پدیده ی پرتوزایی شد.

در 1905 "انیشتن"  نتیجه گیری کرد که جرم هر جسمی با سرعت آن افزایش پیدا می کند و فرمول مشهور خود E=mc2 راکه بیانگر هم  ارزی جرم و انرژی است بیان نمود(کوری ها در 1898 عنصرپرتوزای رادیوم را جداسازی نمودند) در زمان انیشتین بررسی تجربی مقدور نبود و انیشتین نتوانست مفاهیم معادله خود را پیش بینی کند.

 مقدمه :

تصویربردارى به طریق هسته اى و تزریق و خوردن داروهاى هسته اى به هیچ وجه براى بدن مضر نیست. مواد رادیواكتیوى كه در پزشكى هسته اى مورد استفاده قرار مى گیرند نیمه عمر خیلى كوتاهى دارند و خیلى زود از بین مى روند. میزان پرتو تابش شده از این مواد پائین تر از اشعه ایکس معمول و یا اشعه سی تی اسكن است و به راحتى از طریق ادرار یا كیسه صفرا حذف و دفع مى شود.

 در مقایسه با رادیو تراپی كه با پزشكى هسته اى متفاوت است، با تابش پرتو هاى مختلف یونیزه مثل آلفا، بتا و گاما و اشعه ایکس تمام سلول ها را تحت تاثیر قرار مى دهد.
پزشكى هسته اى شاخه اى از علم پزشكى است كه در آن از مواد رادیواكتیو براى تشخیص و درمان بیمارى استفاده مى شود. مواد رادیواكتیو مورد استفاده یا رادیو ایزوتوپ هستند و یا داروهایى كه با مواد رادیو ایزوتوپ نشاندار شده اند. داروى رادیواكتیو، در روش هاى تشخیصى مواد رادیواكتیو به بیمار تزریق مى شود و میزان اشعه تایید شده، از بیمار اندازه گیرى مى شود. اكثر روش هاى تشخیصى به كمك یك دوربین اشعه گاما، توانایى تشكیل تصویر را دارند. در موارد استفاده درمانى، مواد رادیواكتیو براى درمان مورد استفاده قرار مى گیرند مثل استفاده از ید (۱۳۱) كه در درمان سمى شدن تیروئید و سرطان تیروئید مورد استفاده قرار مى گیرد.

ادامه مطلب...

تا قبل از قرن بیستم میلادی تشخیص و درمان بیماری بر اساس بررسی حالات بیمار، مطالعه سندرمها و عارضه های مربوط و ارائه مجموع‌های از روش‌های شناخته شده مبتنی بر تجویز دارو یا اعمال برخی عمل‌های جراحی صورت می‌گرفت. اما در اوایل قرن بیستم و در اوج آن در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ مفهوم جدیدی در پزشکی مطرح گردید. بر این اساس، ساختار بدن انسان به مثابه یک نظام بسیار هماهنگ مهندسی فرض و بیماری به عنوان عامل بی‌نظمی در این ساختار مطرح گردید. به این ترتیب دانشی به عنوان مهندسی پزشکی بنیان‌گذاری شد که حوزه فعالیت آن مطالعه ساختار بدن انسان به صورت سیستمیک، کشف قوانین فیزیکی و معادلات ریاضی حاکم بر اجزاء سیستم، فهم اندرکنش بین آنها، مدلسازی این فرآیندها و بررسی تاثیر بیماری بر روی این ساختار منظم و به تبع آن ارائه روشهای تشخیصی و درمانی مفیدتر‏‎ ‎برای بهبود بیماریها بود.

در مهندسی پزشکی با تلفیقی از علوم مهندسی برطرف کردن نیازهای پزشکی در زمینه ساخت و نگهداری تجهیزات و نیز ساخت ابزارهای پزشکی برای کاربردهای پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری ها مد نظر می‌باشد.این رشته کاربرد علوم فنی و مهندسی است در یاری‌رساندن به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری‌ها.

مهندسی پزشکی یکی از تازه‌ترین رشته‌هایی است که قدم به عرصه دنیای تکنولوژی جهانی نهاده و این رشته بدین منظور شکل یافته تا پزشکان را در تشخیص و درمان یاری دهد. مهندسی پزشکی دقت و تنوع در تشخیص را گسترش داده است بطوری که تشخیص بدون دستگاهها امکان‌پذیر نیست. تاکنون دستگاه‌هایی از جمله EEG ,ECG ,MRI ,CT-Scan کمک بسیار بزرگی به پزشکی نموده‌اند و هم راستای وسایل تشخیصی وسایل و ملزومات درمانی گسترش یافته تا بیماران را به گونه‌ای تحت درمان قرار گیرند که می‌توان سمعک، ونتیلاتور، دیالیز، اولتراسوند و کاربردهای متعدد لیزر را نام برد. مهندس پزشکی در گام‌های اولیه بهره‌برداری، تعمیر، پشتیبانی و نگهداری و تنظیم و استانداردسازی دستگاه‌ها را انجام می‌دهد و در مراحل بالاتر توسعه، ارتقا و بهبود دستگاه‌های پزشکی و یا حتی می‌تواند به طراحی و ساخت یک دستگاه اقدام کند. در این رشته به علت ابداعات و نوآوری وسیعی که صورت می‌گیرد شاخه‌های جدیدی از مهندسی پزشکی سازمان می‌گیرند .

در پست های بعدی به هر کدام از این شاخه ها نگاهی خواهیم انداخت.

وبلاگ فوق سعی در معرفی و شناسایی علم جدید  مهندسی پزشکی و همچنین شاخه ای جدید از علم پزشکی بنام پزشکی هسته ای را دارد.

شاید تجربه و توان علمی - فنی و پزشکی من در حد بسیار پایینی در این زمینه باشد و هنوز در ابتدای راه باشم ( و البته شاگردی و آموختن علم را افتخاری می دانم که خداوند نصیبم کرده است) ٬  اما با جمع آوری اطلاعات موجود در این زمینه امیدوارم بتوانم وبلاگ قابل استفاده ای را برای کاربران در این رشته فراهم سازم.

به همین علت بر دستان توانمند و پرتوان  تمامی متخصصان و اساتیدی که در این زمینه تجربیاتی دارند بوسه زده و خواهشمندم افتخار شاگردی را نصیب بر و بچه های علاقه مند این وبلاگ كرده  و ما را از  نظرات فنی و تخصصی خود بی نصیب نگذارند .

شاید ایده راه اندازی این وبلاگ را سالهاست که در ذهنم می پرورانم و یک هدف و یک برنامه مدون و منظم باعث شد تا در اول اکتبر ۲۰۰۸ بالاخره این کار را عملی کنم و قدم در راهی بگذارم که سالهاست بدنبال آن هستم.

ایده من تلفیق علم  IT  و پزشكي بود كه اين رشته سالهاي نه چندان زيادي است كه ايجاد شده و همه روزه شاهد موفقيت هاي زيادي در زمينه مهندسي پرشكي هستيم.

شايد روش تحصيل در اين رشته توسط من كمي عجيب به نظر بيايد .. اينكه ابتدا به سراغ مهندسي كامپيوتر  و IT رفتم و برنامه بعدي ام تحصيل در زمينه پزشكي است...

شايد مهندس كامپيوتري كه پزشك شده باشد بيشتر از پزشكي كه از مهندسي هم سر دربياورد بتواند به اين شاخه از علم كمك كند...

اميدوارم با رشد روز افزون اين شاخه از علم مهندسي و البته پرشكي بتوان درمان بسياري از دردها را كه در دنيا و براي همه انسان هاي روي كره زمين مشكل آفرين شده است را با سرعت بيشتري پيش برد چرا که اعتقادم این است " عبادت بجز خدمت خلق نیست " ...

 وبلاگ تخصصی مهندسی پزشکی